66 metrów nad doliną. Jak Doka szaluje wiadukt ES-26 na S19
Jak powstaje wiadukt ES-26 na S19? SKE100, wózki nawisowe, Top 50, Staxo i modelowanie 3D przy przęsłach do 188 m.

Betonowanie ponad doliną
Na budowie wiaduktu ES-26 zwykłe słowo „szalunek” przestaje oznaczać zestaw płyt ustawionych na gruncie. Konstrukcja rośnie nad stromym, zalesionym terenem, a najwyższe podpory osiągają według Doka do 66 metrów. Najdłuższe przęsła mają dochodzić do 188 metrów. Na takiej wysokości każda operacja musi być częścią zaplanowanego cyklu: od zakotwienia i ustawienia formy, przez zbrojenie i betonowanie, aż po bezpieczne przestawienie urządzeń.
ES-26 powstaje na odcinku S19 Babica–Jawornik, należącym do korytarza Via Carpatia. Doka opublikowała 14 września 2026 roku opis rozwiązań zastosowanych na tej budowie. To cenna lekcja nie dlatego, że każda firma będzie realizować obiekt tej skali. Pokazuje jednak bardzo wyraźnie, co dzieje się z organizacją deskowania, gdy rosną wysokość, rozpiętość i liczba zależnych od siebie operacji.
Osiem przęseł i bardzo mało miejsca na improwizację
Wiadukt jest konstrukcją ośmioprzęsłową. Trudny teren ogranicza miejsce montażu i składowania, a odsłonięte stanowiska pracy zwiększają znaczenie pogody, dostępu i zabezpieczeń. W takim układzie problemem nie jest tylko masa elementu. Trzeba wiedzieć, gdzie można go przygotować, jak dostarczyć do punktu montażu i w jakiej kolejności będzie pracował razem z pozostałymi częściami technologii.
To odróżnia dużą realizację inżynieryjną od prostego zamówienia materiałowego. Lista elementów jest dopiero wynikiem wcześniejszych decyzji: geometrii etapów, kolejności prac, dostępnego udźwigu, sposobu zakotwienia, dopuszczalnych obciążeń i miejsca dla brygad. Jeżeli jedna z tych informacji pojawia się za późno, zmiana może objąć nie pojedynczy produkt, lecz cały takt wykonawczy.
Filary rosną w rytmie systemu SKE100
Doka podaje, że do wykonywania wysokich filarów wykorzystano trzy zestawy automatycznego szalunku wspinającego SKE100. Rozwiązanie pozwala prowadzić kolejne cykle bez opierania całego układu na rusztowaniu stojącym od poziomu terenu. Forma, pomosty i przewidziane wyposażenie robocze tworzą zaprojektowany zespół przemieszczany na kolejny poziom.
Samo określenie „automatyczny” nie oznacza jednak, że technologia pracuje bez kontroli. Każdy cykl wymaga spełnienia warunków dokumentacji, przygotowania punktów zakotwienia, sprawdzenia stanu elementów i właściwej koordynacji. System ogranicza część ciężkiej pracy i porządkuje powtarzalność, ale nie usuwa odpowiedzialności za projekt, odbiór i bezpieczne prowadzenie robót.
Głowica filara jest osobnym zadaniem
Na szczycie filara powstaje segment startowy, od którego w obu kierunkach rozwijane są części ustroju nośnego. Doka opisuje zastosowanie ciężkiego podparcia z elementami UniKit i ramami konstrukcyjnymi. Na tej wysokości tradycyjne podparcie prowadzone od podłoża byłoby niepraktyczne, dlatego rozwiązanie musi przekazywać obciążenia w inny, dokładnie opracowany sposób.
To ważny moment realizacji. Głowica nie jest po prostu kolejnym wyższym fragmentem pionowej ściany. Zmieniają się geometria, obciążenia i rola deskowania. Pojawiają się także miejsca styku kilku technologii. Właśnie na takich granicach potrzebna jest szczególnie precyzyjna dokumentacja: kto projektuje dany fragment, jakie wartości przyjmuje i kiedy można przejść do następnego etapu.
Dziesięć wózków nawisowych pracuje jednocześnie
Ustrój nośny jest wykonywany metodą betonowania nawisowego. Z segmentów startowych kolejne części rosną symetrycznie w stronę środka przęseł. Doka dostarczyła pięć par wózków nawisu, czyli łącznie dziesięć urządzeń pracujących na kilku filarach. Wózek utrzymuje deskowanie i stanowisko potrzebne do wykonania następnego segmentu, a później przesuwa się wraz z postępem konstrukcji.
Symetria nie jest tutaj zabiegiem wizualnym. Pomaga kontrolować oddziaływania podczas budowy, zanim ramiona połączą się w docelowy układ. Kolejność segmentów, sprężanie, dojrzewanie betonu i przestawianie urządzeń tworzą jeden harmonogram. Przy rozpiętości do 188 metrów nie wystarczy wiedzieć, ile betonu ma trafić do jednego odcinka. Trzeba rozumieć, co w tym samym czasie dzieje się po drugiej stronie filara i na sąsiednich stanowiskach.
Wózek jest ruchomą linią produkcyjną
Na zdjęciu wózek nawisowy może wyglądać jak rozbudowany szalunek wiszący przy krawędzi przęsła. W praktyce jest częścią powtarzalnego procesu. Zapewnia położenie formy, dostęp do pracy i możliwość przejścia do następnego segmentu. Jego skuteczność zależy od tego, czy cały cykl został przygotowany tak, aby kolejne brygady nie blokowały się wzajemnie.
To podejście warto przenieść także na mniejsze budowy. Dobry zestaw szalunkowy powinien obsługiwać proces, a nie tylko zakrywać wymaganą powierzchnię. Jeżeli montaż wymaga ciągłego szukania łączników, przenoszenia brakujących pomostów i przerabiania uzupełnień, teoretycznie wystarczająca liczba płyt nie daje sprawnego cyklu. Kompletacja musi uwzględniać czynności, które brygada rzeczywiście wykona.
Jeden wiadukt, kilka rodzin systemów
Według komunikatu na ES-26 zastosowano również wielkoformatowe deskowanie Top 50, wieże podporowe Staxo oraz ramowy system Framax Xlife. Każda z tych rodzin wykonuje inne zadanie. Nie ma jednego uniwersalnego systemu, który optymalnie obsłuży filar, głowicę, ustrój nośny i wszystkie fragmenty pomocnicze bez zmian konfiguracji.
Najważniejsze jest zatem zarządzanie stykami. Elementy powinny trafić na budowę wtedy, kiedy są potrzebne, a ich montaż musi pasować do pozostałych etapów. Duży magazyn nie rozwiązuje problemu, jeśli sprzęt znajduje się w złym miejscu lub nie ma przygotowanego wyposażenia uzupełniającego. Logistyka jest częścią technologii, nie tylko usługą transportową po zakończeniu obliczeń.
Model 3D pokazuje kolejność, nie tylko kształt
Doka połączyła DokaCAD i Revit do opracowania modelu 3D. Sekwencje robót przedstawiono również w animacjach. W tej realizacji model nie jest efektownym dodatkiem do prezentacji. Ma pomóc zespołom zobaczyć, jak zmieniają się konstrukcja, formy i przestrzeń robocza podczas kolejnych etapów.
To szczególnie istotne, gdy platformy montażowe znajdują się ponad 60 metrów nad ziemią. Błąd wykryty w modelu można poprawić przed dostawą. Ten sam błąd zauważony dopiero przy montażu może oznaczać przestój, dodatkową pracę dźwigu i ryzyko dla harmonogramu. Cyfrowe planowanie nie zastępuje obliczeń ani nadzoru. Pozwala jednak wcześniej połączyć informacje, które na płaskich rysunkach są rozproszone między branżami.
Prefabrykacja ogranicza liczbę operacji na wysokości
Producent wskazuje na wstępny montaż komponentów oraz wsparcie instruktora szalunkowego na budowie. Im trudniejszy dostęp do stanowiska, tym większa wartość przygotowania możliwie kompletnych zespołów w kontrolowanych warunkach. Każda czynność przeniesiona z wysokości na bezpieczne miejsce może skrócić pracę w najbardziej wymagającej strefie.
Prefabrykacja nie oznacza jednak przewożenia największego możliwego modułu za wszelką cenę. Zespół musi odpowiadać możliwościom transportu, dźwigu i dojścia do miejsca montażu. Potrzebny jest kompromis między liczbą połączeń wykonywanych na budowie a gabarytem dostarczanej całości. Ten kompromis najlepiej ustalić podczas projektowania logistyki, nie w chwili przyjazdu samochodu.
Instruktor nie zastępuje projektu, lecz łączy go z praktyką
Nawet dokładny model i kompletna dokumentacja muszą zostać przełożone na rzeczywiste czynności brygady. Wsparcie na miejscu pomaga uporządkować pierwszy montaż, cykl użytkowania i kontrolę elementów. Jest szczególnie wartościowe tam, gdzie wykonawca korzysta z rozwiązania specjalistycznego lub gdzie różne firmy odpowiadają za kolejne części pracy.
Rola wsparcia technicznego nie polega na akceptowaniu dowolnej zmiany wykonanej na placu. Przeciwnie: pomaga utrzymać zgodność pracy z przewidzianym rozwiązaniem i szybko rozpoznać sytuacje wymagające decyzji projektanta. Przy dużych systemach wspinających improwizacja jednej zmiany może wpłynąć na układ połączeń, obciążenia i następny cykl.
Co ta budowa mówi o harmonogramie
Dziesięć wózków pracujących równocześnie zwiększa tempo, ale także liczbę punktów wymagających koordynacji. Dostawy, beton, zbrojenie, sprężanie, dźwigi i zespoły muszą spotkać się w określonym czasie. Im więcej równoległych frontów, tym mniej wystarcza ogólna informacja, że „sprzęt jest na budowie”. Potrzebna jest wiedza, który zestaw jest gotowy do następnego cyklu i czego mu brakuje.
To samo zjawisko występuje w wynajmie powtarzalnych zestawów na mniejszą skalę. Sprzęt zwolniony z jednego odcinka nie staje się automatycznie dostępny. Musi zostać bezpiecznie zdemontowany, sprawdzony, ewentualnie oczyszczony i przetransportowany. Harmonogram oparty wyłącznie na dacie betonowania pomija znaczną część rzeczywistego obiegu.
Bezpieczeństwo powstaje razem z metodą wykonania
Praca na filarach i wózkach nawisowych odbywa się w warunkach, w których dostęp, krawędzie i pogoda są integralnymi częściami planu. Pomosty, dojścia i zabezpieczenia nie mogą być traktowane jako dodatki dobierane po ustawieniu głównej formy. Układ musi zapewniać przewidziane stanowisko podczas montażu, betonowania, kontroli i przestawiania.
Zdjęcie gotowego etapu pokazuje tylko jeden stan. Dokumentacja musi obejmować również momenty przejściowe, kiedy element jest podnoszony, przesuwany lub jeszcze nie znajduje się w pozycji roboczej. Wypadki i przestoje często powstają właśnie między dwoma pozornie bezpiecznymi stanami końcowymi. Projekt technologiczny powinien więc opisywać cały cykl, a nie wyłącznie końcową geometrię betonu.
Lekcja dla zwykłej budowy
Skala ES-26 jest wyjątkowa, lecz płynąca z niej zasada jest codzienna: szalunek działa dobrze wtedy, gdy został dobrany do kolejności robót. Przy domu jednorodzinnym oznacza to podział fundamentów lub stropu na realne etapy. Przy hali — powtarzalność osi i dostęp dźwigu. Przy budynku wielorodzinnym — rotację zestawu między kondygnacjami i zachowanie wymaganego podparcia.
W BK Szalunki zaczynamy od rzutu, wymiarów, wysokości, planowanego terminu i informacji o transporcie. Dla większych zadań warto przekazać także harmonogram oraz podział na etapy. Szalunki dla mostów i wiaduktów wymagają indywidualnego opracowania, a obsługa dużych inwestycji powinna łączyć dobór systemu, logistykę i plan kolejnych dostaw.
Co musisz wiedzieć
ES-26 nie jest demonstracją jednego produktu. Jest przykładem połączenia systemów wspinających, ciężkich podpór, wielkoformatowego deskowania, wież, wózków nawisu, modelowania 3D, prefabrykacji i wsparcia na miejscu. Największą technologią na tej budowie jest więc nie pojedyncza stalowa konstrukcja, lecz precyzyjnie ułożony proces.
Dla wykonawcy najważniejsze są trzy wnioski. Po pierwsze, zestaw trzeba liczyć do rzeczywistego cyklu pracy. Po drugie, bezpieczeństwo i dostęp projektuje się razem z deskowaniem. Po trzecie, cyfrowy model ma wartość wtedy, gdy pomaga uniknąć realnego problemu na budowie. Odcinek Babica–Jawornik ma zostać ukończony w 2027 roku. Zanim to nastąpi, ES-26 już teraz pokazuje, jak świat szalunków łączy ciężką inżynierię z informacją i logistyką.
Zobacz elementy związane z tematem
To zdjęcia i materiały produktowe z katalogu BK Szalunki. Pokazują elementy powiązane z artykułem; nie są dokumentacją opisywanej inwestycji.

Źródło: BK Szalunki – materiały produktowe

Źródło: BK Szalunki – materiały produktowe

Źródło: BK Szalunki – materiały produktowe
Źródła i kontekst
Stan źródeł: 1.10.2026. Artykuł jest autorskim omówieniem informacji opublikowanych przez Doka 14.09.2026. Parametry odnoszą się do realizacji ES-26 i nie stanowią instrukcji projektowania ani montażu systemów.
- Doka — Doka supports construction of Poland’s highest viaduct, 14.09.2026
- Doka — materiały prasowe i galeria realizacji ES-26
Dane o rozwiązaniach przypisujemy wskazanym źródłom. Scenariusze organizacyjne i wnioski stanowią komentarz redakcyjny. Dokumentacja konkretnego systemu i projekt określają warunki jego zastosowania.
